Naast je achterderailleur wil je natuurlijk dat ook je voorderailleur foutloos en soepel schakelt. Martijn weet hoe je dat voor elkaar krijgt en legt het uit.
Artikel gaat verder onder banners
Alhoewel met name mountainbikes en in mindere mate gravelbikes steeds vaker worden uitgerust met een enkel voorblad, worden de meeste racefietsen wel nog steeds met een ‘double’ geleverd. Om dan te schakelen tussen klein en groot heb je een voorderailleur nodig.
Anatomie van een voorderailleur
Alhoewel niet iedere voorderailleur hetzelfde is, zijn de onderdelen die er op zitten eigenlijk altijd wel hetzelfde:
De kooi – Het deel waar de ketting doorheen loopt en dat de ketting omhoog of juist naar beneden duwt.
Bevestigingsklem – Manier waarop de derailleur aan het frame is bevestigd. Dit kan met behulp van een klemband die om het frame zit maar vaak wordt deze direct gemonteerd op een bevestigingspunt dat aan je frame vast zit.
Scharnierpunten en veer – Zorgt ervoor dat de kooi heen en weer kan bewegen en terugveert.
Kabelklem – Hier wordt de versnellingskabel vastgezet.
Stelschroeven (H en L) – Deze twee (meestal kruiskop) schroeven zijn fysieke aanslagen die voorkomen dat de derailleur de ketting aan de binnenkant of de buitenkant van het kettingblad kan duwen. De H-schroef begrenst de beweging richting het grote blad (buitenkant), de L-schroef doet hetzelfde voor het kleine blad (binnenkant).
Kabelspanningschroef – Aan de bovenzijde van je derailleur vindt je bij sommige derailleurs de kabelspanningschroef. Vaak is er op de voorderailleur niet genoeg ruimte voor een kabelspanner. Om deze reden wordt dat met behulp van een inline kabelspanner geregeld. Deze vind je meestal tussen de plek waar je kabel vanuit je stuur het frame in gaat. Door deze los te draaien (tegen de klok in) wordt de kabelspanning groter, vast draaien (met de klok mee) maakt de kabelspanning kleiner.
Artikel gaat verder onder afbeelding
De belangrijkste onderdelen van je voorderailleur.
Even tussendoor: kettinggeleider op fietsen zonder voorderailleur
Wanneer je met een enkel voorblad rijdt en dus zonder voorderailleur, dan loop je het risico dat je ketting van het voorblad loopt. Dit wordt tot op zekere hoogte beperkt doordat singlespeed voorbladen meestal een zogenaamd narrow-wide profiel hebben. Dit zorgt er voor dat in de bredere openingen van je ketting ook een bredere tand valt. Om wat extra zekerheid te creëren, kun je kiezen voor het monteren van een kettinggeleider die de ketting op zijn plek houdt.
Artikel gaat verder onder afbeelding
Veel gravel- en mountainbikes doen het tegenwoordig zonder voorderailleur.
Voorderailleur afstellen in 6 stappen
Hoe ga je te werk als je een nieuwe voorderailleur gaat monteren of wanneer je huidige niet lekker schakelt?
Tip 1: Vaseline voor soepel schakelen
Wanneer je een nieuwe derailleur gaat monteren of wanneer je de derailleurkabel gaat vervangen, smeer deze kabel dan in met vaseline voordat je deze door de buitenkabel voert. Dit zorgt er voor dat je soepel kunt schakelen en dat vocht minder makkelijk in je buitenkabel komt.
Stap 1: Montage op het frame (hoogte & hoek)
Zet de ketting op het kleine blad voor en het grote kransje achter. De onderrand van de buitenplaat (kooi) moet 1–3 mm boven de tanden van het grote blad hangen, en de kooi moet parallel aan de kettingbladen staan. Is dat niet het geval, maak dan de bevestiging van de derailleur een beetje los en draai hem in de juiste positie draaien.
Stap 2: De derailleurkabel bevestigen
Wellicht een beetje ten overvloede, maar zorg dat de shifter in de kleinste stand staat (dus ketting op kleine blad). Trek de kabel strak en klem hem vast met de kabelklem van de derailleur.
Stap 3. L-schroef afstellen (Low limit)
Zet de ketting op het kleine blad voor en het grootste kransje achter. Draai aan de L-schroef tot de binnenplaat van de kooi vlak naast de ketting loopt, zonder dat deze aanloopt. Hiermee voorkom je dat de ketting aan de binnenkant van het kleinste kettingblad kan vallen.
Artikel gaat verder onder afbeelding
Alle schroeven goed afgesteld? Dan schakelt je fiets weer als nieuw.
Stap 4. H-schroef afstellen (High limit)
Schakel nu naar het grote blad voor en het kleinste kransje achter. Stel de H-schroef zo af dat de buitenplaat van de kooi vlak naast de ketting loopt, zonder aanraking. Hiermee voorkom je dat de ketting aan de buitenkant van het kettingblad af kan vallen.
Stap 5. Kabelspanning afstellen
Schakel weer naar het kleine blad voor. Schakel nu rustig (terwijl je je trappers rond draait) naar het grote blad. Komt de ketting niet of niet soepel op het grote blad? Dan moet de kabelspanning iets verhoogd worden. Dit doe je met de inline kabelspanner of stelbout. Gaat de ketting niet goed terug naar het kleine blad? Verlaag dan de kabelspanning.
Stap 6. Fijn afstellen en testen
Test alle standen van de lichtste versnelling (klein tandwiel voor, groot tandwiel achter) tot de zwaarste (groot voor, klein achter). Probeer ook de diagonale standen (groot voor, groot achter en klein voor, klein achter) die je normaal gesproken probeert te vermijden tijdens het fietsen. En doe dat ook eens terwijl je zelf fietst in plaats van alleen met de fiets op een werkstandaard. Gaat het nog nét niet soepel? Vaak is een kleine correctie van de kabelspanning of een halve slag aan de limit-schroef al voldoende om lekkerder te schakelen.
Uiteraard is het ideaal als de ketting nooit tegen de kooi aanloopt. Maar soms is het niet te voorkomen dat wanneer je diagonaal geschakeld staat (dus voor op het kleine en achter op het kleinste kransje of andersom) dat deze dan toch aanloopt. Dat is op zich niet zo erg want tijdens het fietsen wil je die schakelcombinatie ook zoveel mogelijk voorkomen om de ketting niet al te scheef over de bladen te laten lopen. Op tijd van het kleine naar het grote blad schakelen dus en vice versa.
Artikel gaat verder onder afbeelding
Met een momentsleutel zorg je dat je onderdelen met de juiste kracht aandraait.
Welke gereedschappen heb je hiervoor nodig?
Om je voorderailleur te monteren heb je nodig:
- Een montagestandaard of een haak waar je je fiets aan op kunt hangen
- Inbussleutels 3, 4 en/of 5
- Eventueel een momentsleutel
- Kruiskop schroevendraaier
- Een knipschaar om je derailleurkabel af te knippen zonder dat deze rafelt
- Een tangetje om de eindkap op je derailleurkabel te klemmen.
Liever samen je voorderailleur afstellen?
Misschien vind je het prettig om de eerste keer niet alleen te sleutelen. Vanuit mijn bedrijf MTB Masters geef ik regelmatig de workshop fietsonderhoud, waarin we samen aan de slag gaan met deze onderwerpen. Dat geeft je de kans om het direct in de praktijk te oefenen, met iemand naast je die kan bijsturen waar nodig. Deze workshop geef ik over het algemeen 1-op-1 voor jou alleen of samen met je partner of fietsmaat. Meer weten? Stuur me zeker even een bericht.
Artikel gaat verder onder afbeelding
Tijdens de workshop fietsonderhoud leer je sleutelen als een pro.
Volgende keer: ketting controleren en vervangen
Dit artikel is onderdeel van een serie. In het volgende artikel vertelt Martijn je alles over het controleren van de slijtage van je ketting, en het vervangen van een versleten exemplaar.
Bij welke onderhouds- of reparatieklus kun jij hulp gebruiken?
Wil jij je tips en ervaringen over dit onderwerp delen? Of wil je gewoon op de hoogte blijven van alle nieuwe artikelen? Wordt dan lid van de Cobbles Cycling Strava club.
Word gratis Cobbles abonnee
Je ontvangt ongeveer twee keer per maand een nieuwsbrief.
Gerelateerd artikel
Reparatieskills: wat moet je kunnen en welk gereedschap heb je nodig?
